Lettre ouverte du secteur touristique belge


Madame la Première Ministre,
Monsieur le Commissaire Européen,
Cher voyageur, cher journaliste, et par extension cher citoyen belge,


Le coronavirus touche tous les secteurs sans exception, mais il frappe le secteur du tourisme en plein cœur. Notre secteur travaille d’arrache-pied pour ramener les voyageurs qui sont encore à destination. Nous n’épargnons ni les frais ni les efforts dans l’intérêt du client.
Depuis le 1
er mars, les annulations de réservations tombent en masse, ce qui touche particulièrement fort nos
agences de voyages et tour-opérateurs. Malgré tout, nous avons continué, nous avons annulé les voyages, nous
avons informé les clients pour leurs futures vacances, nous avons rassuré, aidé et remboursé quand cela nous
était possible.


Madame la Ministre Nathalie Muylle a fait preuve de compréhension et d’une grande efficacité. En concertation
avec le secteur et sur base de chiffres et d’analyses fondées (*), un Arrêté Ministériel a été validé le 19 mars. Il
prévoit un cadre juridique pour un système de bons à valoir pour les voyages qui sont annulés. Ceci est d’un intérêt
vital pour toutes les parties concernées. Ainsi, les voyageurs peuvent à nouveau réserver leurs vacances jusque
1 an après sa date d’émission et ce bon est couvert par une assurance insolvabilité garantissant les droits des
clients. Cette solution n’a aucun impact sur le budget de notre gouvernement. Grâce à cette mesure, nous avons
évité un épuisement des liquidités. Et sans cette mesure, beaucoup d’acteurs de l’industrie touristique feraient
faillite à court terme.


L’Europe aurait dû rapidement prendre des initiatives concrètes, dès le début de la crise, pour soutenir l’économie
et les consommateurs. Jusqu’à ce jour, rien n’a été fait pour notre secteur. Au contraire, le Commissaire Européen
de la Protection des Consommateurs a fort critiqué cette solution vitale pour notre secteur. Il faut être conscient
que cet Arrêté Ministériel protège effectivement le client et qu’il permet la survie du secteur touristique et les
secteurs liés.


L’Italie a été le premier pays à agir, la Belgique a suivi, et des mesures semblables ont été adoptées aux Pays-Bas,
en France, en Finlande et dans d’autres pays. Nous sommes actuellement un exemple pour beaucoup de pays
européens. Nous félicitons de tout cœur le gouvernement belge d’avoir pris cette initiative en concertation avec
le secteur.


C’est pour cela Madame Wilmes que nous vous demandons concrètement aujourd’hui :
1. Le maintien de ce système de bon à valoir, pour que notre secteur puisse continuer à remplir ses
obligations légales et de service. Si le secteur du tourisme, et plus particulièrement les agences de
voyages et tour-opérateurs, bascule, cela a un impact immédiat sur les voyageurs et sur d’autres acteurs
économiques comme le transport, l’hôtellerie, l’Horeca, etc. De plus, les assureurs en insolvabilité n’auront pas les reins assez solides en cas d’hécatombe de tout le secteur.
2. Le secteur a un besoin urgent d’un fonds d’urgence/calamité comme dans certains pays scandinaves. Les
organisateurs de voyages ont en effet versé de gros montants à leurs partenaires locaux sous forme
d’acomptes pour les voyages réservés et ces montants ne peuvent pas être récupérés, ce qui entraîne de
sévères pertes. Ce fonds sert à couvrir ces montants et à s’assurer que le travail effectué est récompensé.
Ici aussi, le secteur est prêt à collaborer à trouver des solutions pour le réaliser. N’attendons pas qu’il soit

trop tard.

3. À plus long terme, il est nécessaire d’adapter la Directive Européenne et sa transposition en législation
nationale afin de ne plus se retrouver dans de telles situations, tout en préservant les droits du voyageur.
À nouveau, nous proposons notre collaboration commune et efficace.
4. Une harmonisation des régions quant à l’aide structurelle prévue par chaque région aux commerces
fermés, en ce y compris le secteur des agences de voyages.
Madame la Première Ministre, Monsieur le Commissaire Européen, cher voyageur, cher journaliste, notre
message est très clair : sans soutien supplémentaire notre secteur ne peut pas survivre.
Nous espérons tous un soutien supplémentaire pour le secteur afin de protéger au maximum le voyageur et de
permettre à l’industrie du tourisme d’avoir à nouveau un avenir. Vous pouvez toujours compter sur nous en tant
que secteur. Nous travaillons encore 24 heures sur 24, malgré les circonstances difficiles, pour aider nos clients
au mieux, parce que le client reste le centre de nos préoccupations.
Le secteur des voyages.


*Une étude d’impact de la crise COVID-19 (calculée jusqu’au 5 avril inclus sur base des mesures actuellement
connues) pour notre secteur basée sur les chiffres des indépendants et des PME montre que l’impact pour le
secteur du voyage (agences de voyages et organisateurs, sans tenir compte des grands acteurs comme TUI par
exemple) se monte déjà à plus de 1,1 milliard d’euros. Suite aux nouvelles mesures de la cellule de crise, c’est-à-
dire la prolongation de 2 semaines du confinement, l’impact s’élève aujourd’hui à plus de 1,5 milliard d’euros.


 Brussel, 30 maart 2020

 

Open brief van de Belgische toeristische sector

 

Mevrouw de premier, Commissaris,

 

Beste reiziger, journalist, en bij uitbreiding Belgische burger,

  

De coronacrisis treft alle sectoren zonder uitzondering, maar treft de toeristische sector recht in het hart.  Onze sector werkt zich vandaag uit de naad om reizigers die nog steeds op bestemming zitten terug te halen. Hier worden kosten noch moeite gespaard in het belang van de klant.

 

Sinds begin maart worden reizen continu geannuleerd waardoor onze reisbureaus en reisorganisatoren bijzonder hard geraakt worden. Toch blijven zij voortwerken en hebben ze reizen geannuleerd, klanten geïnformeerd over hun toekomstige vakanties, mensen verzekerd, geholpen en terugbetaald waar en wanneer dit mogelijk was.

  

Minister Nathalie Muylle, heeft samen met haar kabinet meteen blijk gegeven van begrip en grote efficiëntie. In overleg met de sector en op basis van degelijke analyses en cijfers (*)  leidde dit tot het ministerieel besluit van 19 maart 2020 dat een tijdelijk wettelijk kader voorziet in een systeem van tegoedbonnen voor de reizen die geannuleerd worden. Dit is van vitaal belang voor alle betrokken partijen.  Reizigers kunnen hierdoor hun reis tot 1 jaar na datum opnieuw boeken en is er een verzekering tegen insolventie voorzien zodat de rechten van de klant gevrijwaard worden.  Deze oplossing heeft geen enkele budgettaire impact voor onze regering en dus begroting.  Dankzij deze maatregel werd een cash drain vermeden. Zonder deze maategel zouden vele actoren in de toeristische industrie op korte termijn failliet gaan.

 

Europa had snel en doordacht zeer concrete initiatieven moeten nemen vanaf de start van de crisis om de economie en consumenten te beschermen. Tot vandaag is hier voor onze sector nog niets gebeurd.  Integendeel, de Europese Commissaris van consumentenzaken liet zich kritisch uit over deze levensnoodzakelijke oplossing.  Realiseert men zich wel dat dit ministerieel besluit wel degelijk de klant beschermt en de toeristische en gelinkte sectoren de kans geeft om te overleven?

 

Italië was het eerste land dat ageerde, België volgde. Er werden nadien ook in Nederland, Frankrijk, Finland en andere landen gelijkaardige oplossingen opgezet. Hiervoor kijken heel wat landen naar België dat als voorbeeld wordt genomen. Een enorme spreekwoordelijke pluim op de hoed van de Belgische Regering die hierin samen met de sector het voortouw heeft genomen.

 

Mevrouw Wilmes, daarom vragen we u vandaag concreet:

 1.       De verdere handhaving van dit systeem van tegoedbonnen, zodat onze sector kan blijven voldoen aan haar wettelijke en service verplichtingen. Als de toeristische sector en meer in het bijzonder de reisbureaus en reisorganisatoren kantelt, heeft dat onmiddellijk grote gevolgen voor de reizigers en voor andere economische actoren zoals het transport, de hotelsector, de horeca enz.  Bovendien zijn de verzekeraars tegen financieel onvermogen niet opgewassen tegen een instorting van de hele sector.

 2.       De sector heeft dringend behoefte aan een nood-/rampenfonds naar het voorbeeld van sommige Scandinavische landen. De reisorganisatoren hebben grote bedragen gestort aan lokale partners in de vorm van voorschotten voor de geboekte reizen en deze bedragen kunnen niet teruggevorderd worden, wat leidt tot zeer belangrijke verliezen.  Dit fonds dient om dergelijke bedragen te dekken en ervoor te zorgen dat het verrichte werk wordt beloond.  Nogmaals, de sector zal actief meewerken aan voorstellen om dit te realiseren. Laten we niet wachten tot het te laat is.

 3.       Op iets langere termijn moet de Europese richtlijn en haar omzetting naar nationale wetgeving worden aangepast, zodat we niet meer in dergelijke situaties terecht kunnen komen en tegelijkertijd de rechten van de reiziger behouden blijven. Ook hier willen we actief en efficiënt in samenwerken.

 4.       Een harmonisering van de steunmaatregelen die elke regio voorstelt aan bedrijven die verplicht moeten sluiten, met inbegrip van de reisbureausector.

 

Mevrouw de premier, minister, commissaris, beste reiziger, beste journalist, de boodschap die we willen brengen is zeer duidelijk: zonder bijkomende steun kan onze reisindustrie niet overleven.

 

We kijken mee met jullie uit naar een verdere steun voor de sector teneinde de reiziger maximaal te beschermen en ervoor te zorgen dat de toeristische industrie opnieuw een toekomst heeft.  De sector wil meewerken aan oplossingen, met begrip en respect voor mekaar.

 

Op ons als sector kan u alleszins rekenen. Wij werken nog de klok rond om, ondanks de moeilijke omstandigheden, de klanten zo goed mogelijk te helpen, want voor ons staat de klant centraal.

 

(*) Een impactberekening (berekend tot en met 5 april op basis van de huidige gekende maatregelen) voor onze sector op basis van de cijfers van de zelfstandigen en KMO’s leert dat de impact voor de reissector (reisbureaus en organisatoren, zonder rekening te houden met grote spelers zoals bijvoorbeeld TUI) reeds meer dan 1,1 miljard euro bedraagt. Op basis van de nieuwe maatregelen van de crisiscel en rekening houdend met de verlenging van 2 weken verhoogt de impact dan ook naar meer dan 1,5 miljard euro.

 



 

Au confluent de la Sambre et de la Meuse, « Le Delta »

 

A Namur, la « Maison de la Culture de la Province », superbement rénovée, s’appelle désormais « Le Delta », nous offrant :

§  6.000 m2 de Culture, au lieu de 4.500 m2

 §  un étage supplémentaire, le « 7e Ciel »

 §  une terrasse panoramique, avec vue sur la Citadelle

§  deux résidences d’artistes

§  un restaurant et sa terrasse, en bord de Sambre

 §un escalier monumental, face à la Sambre

 §  trois studios d’enregistrement

 §  trois nouvelles salles d’expositions temporaires, sur trois étages

 §  une nouvelle tour circulaire, à l’avant plan, le « Tambour »

 §  trois salles de spectacles, au lieu d’une seule, dont une circulaire.

 

Evoquant son « Tambour », l’architecte, Philippe Samyn, nous confia : « Lorsque j’ai vu cette façade courbée comme une main, j’ai pensé à un objet rond… Hors, à cet endroit, il y avait, au Moyen-Age, une tour de défense de la Ville,… je n’ai pas hésité… »

 

Grâce à l’active Province de Namur, voici un bijou namurois pour la Culture ! (Yves Calbert).


Gault&Millau BeLux 2020

 

De 17de editie op rij van de Gault&Millau gatsronomische gids voor België en Luxemburg telt 130 nieuwe (en 160 verdwenen) adressen op een totaal van 1.350. Wij beperken ons hier tot de Belgische restaurants. Chef van het Jaar is Bert Meewis van Restaurant Slagmolen (Opglabbeek) met een opgefriste klassieke keuken, sinds enkele jaren dé gastronomische trend. Stijgers aan de top anno 2020 zijn Boury (Roeselare), Le Coq aux Champs (Soheit-Tinlot) en La Paix (Brussel) met 17,5/20; Bozar (Brussel) restaurant en Vrijmoed (Gent) met 17/20; en Kamo (Brussel), ’t Korennaer (Nieuwkerken-Waas), Schatteman (Hertsberge), Sir Kwinten (St.Kwintens-Lennik) en Willem Hiele (Koksijde) met 16/20.

 

Hof van Cleve (Kruishoutem) en Bon-Bon (Brussel) behouden hun topscore van 19,5/20. Peter Goossens van het Hof van Cleve krijgt als enige 5 gouden koksmutsen. 

 

De nieuwe Jonge Chefs van het Jaar zijn Glenn Verhasselt (restaurant Sir Kwinten in St.Kwintens-Lennik) in Vlaanderen, Jean Vrijdaghs & Sébastien Hankard (Le Gastronome in Paliseul) in Wallonië en in Brussel Grégoire Gillard (Barge).

 

Pluspunt voor deze gastronomische gids zijn de jaarlijkse thematische laureaten, nl.: gastvrouw, Italiaanse chef, Aziaat, brasserie, gastro-bistro, mooiste terras, mooiste restaurant design, sommelier, wijnkaart, bierkaart, ambachtsman, groentegerecht, dessert, de 'prijs & plezierverhouding’ met Mout (Damme), Tandem (Brussel) en Le Pavillon du Vieux Château (Modave), de 3 ontdekkingen met Hoeve De Bies (Voeren), Coquum (Brussel) en Antoine (Eupen). Tenslotte zijn er 3 cahiers opgenomen: POP (2 jaar geleden opgestart met de beste ‘gourmet street & fast food’ adressen) met zo’n 300 laagdrempelige, meer casual adressen en als laureaten Golden Gai in Gent, Fernand Obb Delicatessen in Brussel en Tero in Bierges. De ‘Finest Chocolatiers in Belgium and Luxemburg’ telt 25 nieuwe adressen en bij de (35) ‘Great Cocktail Bars in Belgium’ is Jigger’s in Gent laureaat voor 2020.

www.gaultmillau.be - 696 blz, €29 (P.D.G.)


Culinair toerisme en de Franse Académie Nationale de Cuisine

 

Gastronomie is van oudsher een belangrijk onderdeel van het toerisme. Michelin publiceerde de eerste rode gids (France) in het jaar 1900… België volgde in 1904. Zopas werd de recentste uitgave België/Luxemburg 2020 voorgesteld tijdens de jaarlijkse Horecabeurs in Gent.

  

De Bib Gourmand werd - als label voor restaurants met een goed prijs-kwaliteit-verhouding -  eerst in Frankrijk gelanceerd en anno 1997 in de Benelux.  Een restaurant dat al sinds het begin continu een bib gourmand  heeft ontvangen is “Au Petit Château” in Mouscron (Moeskroen). Dit restaurant bestaat sinds 1977 met chef-kok Bertrand Jacquin. Wij genoten er van een klassieke – Frans geïnspireerde - lunch (het bib gourmand menu kost €37) met moderne toetsen en nobele ingrediënten: foie gras met een vleugje Luikse siroop, escargots (les petits-gris), een langzaam gegaarde bout van everzwijn, en een chocolade-symfonie als dessert. Zij gebruiken vooral lokale en regionale (bio)producten. Het interieur van dit gezellig restaurant (in een mooie villa) is eerder klassiek, maar het bestek en vaatwerk zijn hedendaags. Bij Gault&Millau Belux krijgt Au Petit Château een (ondergewaardeerde) score van 13/20.

 

Onlangs is dit restaurant (samen met chef Luc Broutard in Mons, o.m. met het vleesrestaurant “La Table du Boucher”, dat eveneens een bib gourmand heeft) als lid opgenomen in de (bij ons vrij onbekende doch) prestigieuze Franse “Académie Nationale de Cuisine”. Deze academie werd opgericht in 1977 voor jonge professionele koks die de regionale of streekgebonden gastronomie behartigen. De Academie organiseert wedstrijden, masterclasses en professionele salons … Zij geven ook het tijdschrift ‘Toque d’Or Magazine” uit.

Eerder was er één Belgisch lid, nl. Roeland Ulens van het hotel/restaurant l’Auberge du Sabotier in Awenne bij St.Hubert. Naast de talrijke restaurants in Frankrijk, heeft de vereniging ook enkele buitenlandse leden (3 leden in Tunesië, en telkens 1 in San Salvador, China, Italië, Marokko, USA, Réunion/Mauritius/Seychellen, Koeweit, Mexico en Libanon) … en sinds kort dus ook 3 leden in ons land. (P. D.G.)


Magere oogst voor de nieuwe rode Michelingids België/Luxemburg 2020

 

Op 18 november 2020 vond tijdens de Horecabeurs in Gent – onder zeer grote belangstelling - de jaarlijkse sterrenuitreiking van Michelin plaats. De nieuwe editie telt 540 blz (prijs €23.95) en heeft een bijzonder magere oogst: er is slechts één nieuw 2*-restaurant, nl. Cachara van chefkok Jan Tournier in Lommel.  Er zijn 7 restaurants die hun eerste ster binnenhalen: 1 in Brussel (Elsene, met La Canne en Ville), 1 in Wallonië (Le Gastronome in Paliseul, waarvan de 2 chef-koks ook de Young Chef Award van Michelin ontvingen), en 5 in Vlaanderen (L.E.S.S. in Brugge, Ogst in Hasselt, EssenCiel in Leuven, Souvenir in Gent, en Sir Kwinten in Sint-Kwintens-Lennik). Er is dus geen nieuw 3*-restaurant in ons land … alleen Peter Goossens van het “Hof van Cleve” in Kruishoutem kon zijn 3* behouden (en is daarmee één van de ongeveer 120 3*-chefs wereldwijd volgens Michelin). Het Groot-Hertogdom Luxemburg heeft geen nieuwe sterrenrestaurants erbij, en Mosconi in Luxemburg-Stad verliest zijn 2de ster. In totaal zijn er 139 sterrenrestaurants in België/Luxemburg  (1 met 3*, 24 met ** en 114 met *).

 

De Bib Gourmands (in totaal 168 restaurants) werden al eerder uitgereikt: met 20 nieuwe erkenningen (maar ook 21 verdwenen… dus netto een achteruitgang), waarvan 2 nieuwe in Brussel, en de meeste in Vlaanderen.  Opmerkelijk is dat het totaal aantal geselecteerde hotels slechts 150 bedraagt (waarvan 13 gastenkamers). De nieuwe rode Michelingids (64ste editie anno 2020) vermeldt aldus 1.076 adressen. Dit was vroeger veel meer … en toch blijft Michelin de referentie als het over kwaliteit gaat.

 

Ondanks het feit dat de gids voor België in 1904 de eerste buitenlandse Michelingids was (Frankrijk verscheen voor het eerst in 1900), en toen al geroemd werd om haar gastronomie, blijft ons land wel  een beetje verweesd achter en scoort Nederland met 3 toprestaurants van 3* een heel stuk beter!  Afwachten wat de nieuwe gids voor Nederland op 13 januari 2020 zal geven! Toch staat er ook in ons land een nieuwe generatie grote chefs in het wachtlokaal … wij kijken optimistisch naar de toekomst en één of meerdere nieuwe 3*-restaurants moet zeker haalbaar zijn. (P. D.G.)


Les « Armes de Bruxelles » retrouvent leurs couleurs

 

Fondé en 1921 par Calixte Veulemans, cet établissement renommé de la rue des Bouchers était devenu, dans les années après l’Expo 58, le « must » de la gastronomie bruxelloise. Le Tout-Bruxelles et presque tous les artistes de passage dans la capitale passaient par ce lieu pour y déguster les spécialités-maison. Mais les temps changent et l’enseigne ne s’adapta pas. Elle fut vendue deux fois. La renaissance vint enfin en octobre 2018. Le restaurant fut alors repris par Rudy Vanlancker, propriétaire depuis 42 ans du célèbre « Chez Léon » et son épouse Nadine. Leur objectif : en faire la plus belle brasserie du centre-ville servant des plats belges de tradition. Le bâtiment a été rénové, la cuisine totalement refaite et les salles aménagées selon trois ambiances différentes.  L’enseigne a retrouvé son âme d’autrefois et la qualité est au rendez-vous. Le chef Cédric Callenaere recrée avec succès les « plats signature » qui firent la gloire de la famille Veulemans. Les « Armes de Bruxelles » sont dans de bonnes mains, nous ne doutons pas de leur réussite. Contact : murielle@pressrelations.eu (G.M.).


Un Roadshow de la Tanzanie à Bruxelles

 

Le Tanzanian Tourist Board et une douzaine de TO et réceptifs du pays ont présenté leur pays aux agences de voyages et journalistes belges à Bruxelles. Les agences locales Auram Safaris, Foxes Safari Camps, Tanganika expeditions, Nomad Tanzania, les hôtels Melia, Serena, Karafuu à Zanzibar, la région de Ngorogoro, la Tanzania natural parcs et Ethiopian Airlines ont développé leurs produits et projets. La Tanzanie est une destination de choix au sein de l’Afrique de l’Est. C’est un pays stable, authentique, qui possède de grands atouts touristiques, tels que ses 16 parcs nationaux avec une faune très riche, ses paysages à la beauté unique dont le célèbre Kilimandjaro mais aussi ses superbes plages sur l’île de Zanzibar. Le gouvernement tanzanien participe au tourisme durable. Les safaris se font progressivement en voiture électrique. Les sacs plastiques sont interdits d’importation depuis juin. Le E-visa s’obtient en ligne.

 

Contact : tanzanie@axiummarketing.com. (G.M.) - Photo© TTB 



Het eiland Losinj, een paradijs voor natuurliefhebbers

 

Het eiland Losinj, een paradijs voor natuurliefhebbers Losinj is de grootste eiland-stad aan de Adriatische kust in Kroatië, oostelijk van Pula. Een brug verbindt het met het grotere eiland Cres. Het stadje Mali Losinj bezit talrijke historische bezienswaardigheden die getuigen van een turbulent verleden. Een uurtje wandelen verder ligt een kleiner stadje, eerder een dorp: Veli Losinj in een prachtige baai. Een kustlijn van meer dan 100 km biedt een waaier aan ongelooflijk witte kiezelstranden waar je in de diepblauwe zee heerlijk kunt zonnen, zwemmen, surfen of dolfijnen spotten (er leven er permanent zo’n 200). Nog enkele cijfers: zowat 8000 inwoners, meer dan 200 uren zonneschijn per jaar en ook 200 km aan wandel- en fietspaden. (Griekse) cultuur is er nooit ver weg met het Apoxyomenos museum waar men heel fier is op een prachtig exemplaar van een naakte atleet in brons, genoemd ‘de schraper’ (die de olie van zijn lijf schraapt na de worstelpartij); het beeld werd pas in 1999 opgevist uit zee bij Losinj door … René Wouters, een Belgische duiker. Meer op www.visitlosinj.hr. (K.M.)